categories

Kimya

Periyodik tablo ve Hidrojen için tıklayın.

Hidrojen

Helyum

Lityum

ELEMENTLER

 

 

 

 

Elementler TablosuVikisözlük sitesinden
Atla: kullan, ara
Bu sayfa Vikisözlük kriterleri gereği yakında silinecektir. Eğer silinmesini uygun bulmuyorsanız, bu şablonu kaldırmadan önce:
Maddenin tartışma sayfasında nedenini belirtiniz
Ya da değiştir sekmesine tıklayarak maddeyi, silinme gerekçelerini ortadan kaldıracak şekilde düzenleyiniz.
Hizmetliler: Lütfen sayfanının geçmişini, özellikle de son değişikliği kontrol etmeden silme işlemi yapmayınız.

Gerekçe: Vikisözlük’te sözcük tanımı olmalı, liste değil

Aynı cins atomların dizilmesiyle bir araya gelen atom dizilimidir:

Z Sembol Ad
1 H hidrojen
2 He helyum
3 Li lityum
4 Be berilyum
5 B bor
6 C karbon
7 N azot
8 O oksijen
9 F flor
10 Ne neon
11 Na sodyum
12 Mg magnezyum
13 Al alüminyum
14 Si silisyum
15 P fosfor
16 S kükürt
17 Cl klor
18 Ar argon
19 K potasyum
20 Ca kalsiyum
21 Sc skandiyum
22 Ti titanyum
23 V vanadyum
24 Cr krom
25 Mn mangan
26 Fe demir
27 Co kobalt
28 Ni nikel
29 Cu bakır
30 Zn çinko
31 Ga galyum
32 Ge germanyum
33 As arsenik
34 Se selenyum
35 Br brom
36 Kr kripton
37 Rb rubidyum
38 Sr strontiyum
39 Y itriyum
40 Zr zirkonyum
41 Nb niyobyum
42 Mo molibden
43 Tc teknetyum
44 Ru ruthenyum
45 Rh rhodiyum
46 Pd paladyum
47 Ag gümüş
48 Cd kadmiyum
49 In indiyum
50 Sn kalay
51 Sb antimon
52 Te tellür
53 I iyot
54 Xe ksenon
55 Cs sezyum
56 Ba baryum
57 La lantan
58 Ce seryum
59 Pr praseodim
60 Nd neodim
Z Sembol Ad
61 Pm prometyum
62 Sm samaryum
63 Eu evropiyum
64 Gd gadolinyum
65 Tb terbiyum
66 Dy disprosyum
67 Ho holmiyum
68 Er erbiyum
69 Tm tulyum
70 Yb iterbiyum
71 Lu lütesyum
72 Hf hafniyum
73 Ta tantalyum
74 W tungsten
75 Re rhenyum
76 Os osmiyum
77 Ir iridyum
78 Pt platin
79 Au altın
80 Hg cıva
81 Tl talyum
82 Pb kurşun
83 Bi bizmut
84 Po polonyum
85 At astatin
86 Rn radon
87 Fr fransiyum
88 Ra radyum
89 Ac aktinyum
90 Th toryum
91 Pa protaktinyum
92 U uranyum
93 Np neptünyum
94 Pu plütonyum
95 Am amerikyum
96 Cm küriyum
97 Bk berkelyum
98 Cf kaliforniyum
99 Es aynştaynyum
100 Fm fermiyum
101 Md mendelevyum
102 No nobelyum
103 Lr lorentiyum
104 Rf kurçatovyum
105 Db dubniyum
106 Sg bohriyum
107 Bh bohriyum
108 Hs hassiyum
109 Mt metneryum
110 Ds darmstadtiyum
111 Rt röntgenyum
112 Cp kopernikyum
113* Uut ununtriyum
114 Uuq ununkuadyum
115* Uup ununpentiyum
116* Uuh ununheksiyum
117* Uus ununseptiyum
118* Uuo ununoktiyum
119* Uue ununenniyum
120* Ubn unbiniliyum

*Element henüz keşfedilmedi

Grup 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
Periyot
1 1
Hidrojen  2
Helyum
2 3
Lityum 4
Berilyum  5
Bor 6
Karbon 7
Azot 8
Oksijen 9
Flor 10
Neon
3 11
Sodyum 12
Magnezyum  13
Alüminyum 14
Silisyum 15
Fosfor 16
Kükürt 17
Klor 18
Argon
4 19
Potasyum 20
Kalsiyum 21
Skandiyum 22
Titanyum 23
Vanadyum 24
Krom 25
Mangan 26
Demir 27
Kobalt 28
Nikel 29
Bakır 30
Çinko 31
Galyum 32
Germanyum 33
Arsenik 34
Selenyum 35
Brom 36
Kripton
5 37
Rubidyum 38
Stronsiyum 39
İtriyum 40
Zirkonyum 41
Niyobyum 42
Molibden 43
Teknetyum 44
Rutenyum 45
Rodyum 46
Paladyum 47
Gümüş 48
Kadmiyum 49
İndiyum 50
Kalay 51
Antimon 52
Tellür 53
İyot 54
Ksenon
6 55
Sezyum 56
Baryum 71
Lütesyum 72
Hafniyum 73
Tantal 74
Tungsten 75
Renyum 76
Osmiyum 77
İridyum 78
Platin 79
Altın 80
Cıva 81
Talyum 82
Kurşun 83
Bizmut 84
Polonyum 85
Astatin 86
Radon
7 87
Fransiyum 88
Radyum 103
Lorentiyum 104
Kurçatovyum 105
Dubniyum 106
Siborgiyum 107
Bohriyum 108
Hassiyum 109
Metneryum 110
Darmstadtiyum 111
Röntgenyum 112
Ununbiyum 113
Ununtriyum 114
Ununkuadyum 115
Ununpentiyum 116
Ununheksiyum 117
Ununseptiyum 118
Ununoktiyum

Lantanitler 57
Lantan 58
Seryum 59
Praseodim 60
Neodim 61
Prometyum 62
Samaryum 63
Evropiyum 64
Gadolinyum 65
Terbiyum 66
Disprosyum 67
Holmiyum 68
Erbiyum 69
Tulyum 70
İterbiyum
Aktinitler 89
Aktinyum 90
Toryum 91
Protaktinyum 92
Uranyum 93
Neptünyum 94
Plütonyum 95
Amerikyum 96
Küriyum 97
Berkelyum 98
Kaliforniyum 99
Aynştaynyum 100
Fermiyum 101
Mendelevyum 102
Nobelyum

 

 

 

 

Lityum


Alkali metaller

Lityum
Li
Atom numarası: 3
Atom ağırlığı: 6.941
Erime noktası: 453.69
Kaynama noktası: 1615
Elektronegatifliği: 0.98

Sodyum
Na
Atom numarası: 11
Atom ağırlığı: 22.990
Erime noktası: 370.87
Kaynama noktası: 1156
Elektronegatifliği: 0.96

Potasyum
K
Atom numarası: 19
Atom ağırlığı: 39.098
Erime noktası: 336.58
Kaynama noktası: 1032
Elektronegatifliği: 0.82

Rubidyum
Rb
Atom numarası: 37
Atom ağırlığı: 85.468
Erime noktası: 312.46
Kaynama noktası: 961
Elektronegatifliği: 0.82

Sezyum
Cs
Atom numarası: 55
Atom ağırlığı: 132.905
Erime noktası: 301.59
Kaynama noktası: 944
Elektronegatifliği: 0.79

Fransiyum
Fr
Atom numarası: 87
Atom ağırlığı: (223)
Erime noktası: ?295
Kaynama noktası: ?950
Elektronegatifliği: 0.7

Lityum (Li)
H Periyodik cetvel He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Uub Uut Uuq Uup Uuh Uus Uuo
La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr

 

Temel özellikleri
Atom numarası 3
Element serisi Alkali metaller
Grup, periyot, blok 1, 2, s
Görünüş Gümüşümsü beyaz,gri
Lityum
Atom ağırlığı 6.941(2) g/mol g/mol
Elektron dizilimi 1s22s1
Enerji seviyesi başına
Elektronlar
2,1
Fiziksel Özellikleri
Maddenin hali Katı
Yoğunluk 0.534 g·cm−3 g/cm³
Sıvı haldeki yoğunluğu 0.512 g·cm−3 g/cm³
Ergime noktası {{{Ergime_noktası_K}}} °K
{{{Ergime_noktası_C}}} °C
{{{Ergime_noktası_F}}} °F
Kaynama noktası 1615 °K
1342 °C
2448 °F
Ergime ısısı 3.00 kJ/mol
Buharlaşma ısısı 147.1 kJ/mol
Isı kapasitesi 24.860 (25 °C) J/(mol·K)
Atom özellikleri
Kristal yapısı kübik yüzey merkezli
Yükseltgenme seviyeleri 1
Elektronegatifliği 0,98 Pauling ölçeği
İyonlaşma enerjisi 1.seviye: 520.22.seviye: 7298.1
3.seviye: 11815.0 kJ/mol
Atom yarıçapı 145 pm
Atom yarıçapı (hes.) 167 pm
Kovalent yarıçapı 134 pm
Van der Waals yarıçapı 182 pm
Diğer özellikleri
Elektrik direnci 92,8 nΩ·m (20°C’de)
Isıl iletkenlik 84,8 W/(m·K)
Isıl genleşme 46 µm/(m·K) (25°C’de)
Ses hızı 6000 m/s (‘de)
Mohs sertliği 0,6
Vickers sertliği MPa
Brinell sertliği MPa

Lityum sembolü Li atom numarası 3 olan kimyasal elementtir. Periyodik tabloda 1. grupta alkali metal olarak bulunur ve yoğunluğu en düşük olan metaldir. Lityum doğada saf halde bulunmaz. Yumuşak ve gümüşümsü beyaz metaldir. Havada bulunan oksijenle reaksiyona giren lityum, lityum oksit (Li2O) oluşturur. Bu oksitlenme reaksiyonunu engellemek için yağ içinde saklanır. Hava ve su tarafından hızlı bir şekilde oksitlenip kararır ve lekelenir. Lityum metali doldurulabilir pillerde (örnek olarak cep telefonu ve kamera pili) ve ağırla yüksek direniş göstermesi sebebiyle alaşım olarak hava taşıtlarında kullanılır. Li+ iyonunun nörolojik etkilerinden dolayı, lityumlu bileşikler farmakolojik olarak sakinleştiricilerde kullanılır.

Lityum atomu modeli

Genel özellikleri

U1011 grubuna dahil oldugundan ve yuksek enerji verdiginden dolayi lityum radyoaktif bir elementtir.Birinci grup elementi olmasına rağmen,lityum aynı zamanda 2. grubun toprak alkali özelliklerini de gösterir. Bütün alkali metaller gibi bir tane değerlik elektronu bulunur ve bu elektronu hemen kaybederek pozitif iyon haline geçer. Bu sebeplerden dolayı lityum su ile çok kısa sürede reaksiyona girer ve doğada doğal halinde bulunmaz. Ancak kendisiyle benzer kimyasal özellikler taşıyan sodyum elementi lityuma göre daha aktiftir.ve daha çok insanların midelerinde yer alır

Lityumu bıçakla çok kolay bir şekilde kesilebilinirken sodyumu kesmek veya bölmek çok daha zordur. Reaksiyona girmemiş Lityum gümüşi bir renge sahiptir, ancak kısa sürede rengi kararır. Düşük yoğunluğu sayesinde hidrokarbonlar üzerinde batmadan durabilir.

Alev üzerine konulduğunda lityumda göz alıcı bir kırmızı renk gözlenir, ancak yanmaya başladığında parlak beyaz bir alev gözlemlenir. Lityum suda ve su buharında bulunan oksijen ile tutuşur ve yanma reaksiyonu gösterir. Oda sıcaklığında azot ile reaksiyona giren tek metaldir. Yüksek özgül ısısı, 3582 J/(kg·K), ve sıvı haldeki geniş sıcaklık değerleri lityumu kullanışlı hale getirmektedir.

Lityum hava ve su ile yanması ve potansiyel patlama tehlikesine rağmen diğer alkali metallere göre daha az tehlikelidir. Oda sıcaklığındaki Lityum-Su reaksiyonu aktif ve çabuk gerçekleşen bir reaksiyon olmasına rağmen çok tehlikeli bir reaksiyon değildir. Lityum alevlerini söndürmek zordur ve bunun için özel kimyasallardan oluşan söndürücüler kullanılır.

Lityum,

Başlık metni

Ten ile temasını engellemek için özel koruma gerektirir. Lityumu toz olarak ya da alkalinli bileşimlerinin solunması, burun yollarında ve boğaz da tahriş ve zarara neden olur.

Lityum ilk olarak 1817 yılında Johann Afruedson olarak ddn ticarı olarak çok önemlidir. Öncelikle 1100 °C’ de a formu ısıtılarak daha yumuşak b formuna dönüştürülür. b formu sıcak sülfürik asit ile reaksiyona sokularak Li2SO4L2So4H5rt5 elde edilir. Elde edilen bu çökelek çözeltiden ayrılarak Na3CO3 ile yıkanır. Böylece suda çözünmeyen LiCO3 elde edilir. Manik depresif tedavisinde ve pillerde kullanılır.

Li2SO3 + Na2CO3 → Na2SO4 + Li2CO3 (katı)

Elde edilen Li2CO3 çökeleği HCl ile reaksiyona sokularak LiCl elde edilir.

Li2CO3 + 2 HCl → 2 LiCl + CO2 + H2O

LiCl erime noktası 600 °C den fazla olduğu için elektroliz ile saflaştırılması zor olduğundan LiCl (55%) ve KCl (45%) karışımı kullanılarak erime noktası 430 °C’ye düşürülür. Bu karışımın elektrolizi ile Li saf olarak elde edilir.

  • Katot: Li+ (s) + e- → Li (s)
  • Anot: Cl- (s) → ½ Cl2 (g) + e-